|
|
|
เพิงใบตอง
ชนเผ่าม้ง-มลาบรีที่บ้านห้วยหยวก(1)
|
ปัจจุบันวิถีชีวิตชาวตองเหลือง
หรือมลาบรี (MLABRI) กับชาวม้ง (HMONG) ที่บ้านห้วยหยวก หมู่ที่ 6 ตำบลแม่ขะนิง
อำเภอเวียงสา จังหวัดน่าน มีความสัมพันธ์กันแนบแน่นแทบแยกกันไม่ออก ด้วยสองชนเผ่านี้มีความผูกพันกันมายาวนานตั้งแต่ชั้นบรรพบุรุษ
ต่างช่วยเหลือจุนเจือ พึ่งพากันและกัน ด้วยความเอื้ออาทร
จากคำบอกเล่าของ
นายศรคีรี พระคุณอนันต์ผู้ใหญ่บ้านห้วยหยวก ย้อนรอยถึงความเป็นมาของชนเผ่าม้งและตองเหลืองว่า
เมื่อหลายสิบปีมาแล้ว
พี่น้องม้งได้อพยพจากบ้านบ่อเกลือเหนือ อำเภอบ่อเกลือ มาอยู่บริเวณภูเขาแถบรอยต่ออำเภอ
อาศัยอยู่ก่อนแล้ว เมื่อบรรพบุรุษชาวม้งได้เข้ามาอยู่ในพื้นที่นี้ พี่น้องตองเหลืองยังไม่ค่อยไว้วางใจในระยะแรก
ยังไม่กล้าเข้ามาขอข้าวปลาอาหารกิน ผ่านมาอีกหลายปี จึงเริ่มไว้วางใจ ด้วยเขาคิดว่าชาวม้งก็เป็นคนดีเหมือนกัน
เริ่มแรกชาวตองเหลืองจะออกมาจากป่าเฉพาะผู้ชายเท่านั้น
ให้พี่น้องม้งได้เห็นหลังจากนั้นเขาจะมาขอข้าวขอเกลือในหมุ่บ้าน ตอนนั้นป่าไม้ยังมีเยอะและกว้างด้วยอาหารการกินก็มีเยอะไม่เหมือนปัจจุบันพอไม่นานพี่น้องตองเหลืองก็เริ่มทะยอยออกมาอยู่กับพี่น้องม้ง
มาช่วยการงานช่วยทำไร่ทำนาทุกอย่าง
พี่น้องม้งที่อยู่ในหมู่บ้าน
กับพี่น้องตองเหลือง มีความผูกพันกันดีตลอดมา ดูแลกันในเรื่องอาหารการกินใครไม่มีพี่น้องม้งจะแบ่งให้
โดยไม่คิดอะไร ถ้าชาวตองเหลืองมาขอแล้วพี่น้องม้งให้ เขาจะร้องเพลง ขอบคุณ
ๆ
หากใครมีให้ไม่มากหรือไม่ให้ชาวตองเหลืองก็จะร้องเพลงว่า ใจดำ
ๆ ที่ผานมาจะเป็นอย่างนี้
ต่อมาพี่น้องม้งที่มาอยู่ดอยภูเค็ง
แยกออกเป็น 3 หมู่บ้าน เป็นบ้านตะเคียนทอง หมู่ที่ 4 บ้านห้วยนางิ้ว หมู่ที่
7 และบ้านห้วยหยวก หมู่ที่ 6 ตำบลแม่ขะนิง อำเภอเวียงสา ไม่ทราบว่า ชาวตองเหลืองประทับใจชาวม้งบ้านห้วยหยวกอย่างไร
ที่ผ่านมาพี่น้องตองเหลืองเร่ร่อนไปที่จังหวัดแพร่ แถวบ้านห้วยฮ่อมบ้าง ที่อำเภอสองบ้างก็ทำมาหากินแถวดอยใกล้
ๆ แถบนี้ แต่ไม่รู้ว่าทำไมเขาจึงประทับใจชาวม้งบ้านห้วยหยวกไม่ว่าจะเป็นอยู่ที่ไหน
พวกเขาก็จะกลับมาอยู่ ชาวบ้านห้วยหยวก เคยถามพ่ออ้ายปาผู้อาวุโสของชาวตองเหลือว่า
ที่อื่นก็อยู่ได้อาหารการกินดีกว่า ถนนก็ดี ทำไมไม่ไปอยู่กับเขา?
พ่ออ้ายปาให้คำตอบว่า
ไปที่อื่นไม่อยากไปอยู่ เฮาอยากอยู่ประเทศภูเค็ง เพราะชาวบ้านภูเค็งไม่เคยมีปัญหาเลย
มีอะไรก็ช่วยกัน ไม่เคยมีการไปข่มขืนลูกเมียเฮา ไม่เคยเอาเฮาไปทำอย่างอื่น
ไม่เคยฆ่าเฮา ทำร้ายเฮา
ชนเผ่าตองเหลือง
กับม้ง ที่บ้านห้วยหยวก ปัจจุบันยิ่งมีความผูกพันกันแนบแน่นขึ้น จากที่บรรพบุรุษของทั้งสองชนเผ่าได้มีความสัมพันธ์กันมา
ในลักษณะของการพึ่งพาชาวตองเหลืองได้รับการช่วยเหลือด้านอาหารยังชีพ ปัจจัยพื้นฐานที่จำเป็นและการถ่ายทอดวัฒนธรรมในการดำรงชีวิตบางอย่างจากชาวม้ง
ชาวม้งก็ได้แรงงานจากชาวตองเหลืองในการช่วยทำงานไร่
บางคราวคนภายนอกที่ไม่เข้าใจมองว่าพี่น้องม้งเอาเปรียบด้านแรงงานชาวตองเหลือง
ให้ทำงานทั้งปีจ่ายค่าจ้างไม่คุ้มแรงงาน แต่พี่น้องม้งต่างยืนยันว่า พวกเขากับชาวตองเหลืองอยู่กันแบบพึ่งพาอย่างแท้จริง
ไม่เคยมีการกดขี่เอารัดเอาเปรียบ
ในสายสัมพันธ์ระหว่าง
2 ชนเผ่านี้ บางทีคนภายนอกอย่างเรามิอาจหยั่งสัมผัส หรือเข้าใจได้อย่างลึกซึ้ง
เท่าตัวพวกเขาเอง
พีชพงศ์
พิทักษ์ ...ตีพิมพ์ครั้งแรกในหนังสือพิมพ์พลเมืองเหนือ
|
