พระญาร่วง พระญาร่วง ในตำนานเมืองเชียงใหม่ หมายถึงเจ้าเมืองสุโขทัย เป็นลูกของนางกังลี(หมายถึงนางกินรี) กับนายพรานป่า พระญาร่วงเป็นสหายรักกับพระญางำเมือง เจ้าเมืองพูยาว (พระยาว-พะเยา) และพระญามังรายแห่งเมืองเชียงราย พระญางำเมืองมีนางเทวีผู้หนึ่งคือนางอั้วเชียงแสน ครั้งหนึ่งนางอั้วเชียงแสนไม่พอใจที่พระญางำเมืองตรัสประชดเรื่องที่นางแกงอ่อมถวาย นางจึงมีใจเอนเอียงไปทางพระญาร่วงจนได้เป็นชู้กัน ต่อมาเมื่อพระญางำเมืองรู้ข่าวว่าพระญาร่วงเป็นชู้กับนางอั้วเชียงแสน จึงได้ให้ท้าวมุงกับหานบังผู้รับใช้ไปจับเอาหลานของพระญาร่วงผู้หนึ่ง ซึ่งรู้คาถาอาคมไสยศาสตร์เพราะเคยเรียนวิชาคาถาอาคมกับพระญาร่วง และบังคับให้สอนอาคมให้ ท้าวมุงกับหานบังก็ใช้อาคมดังกล่าวติดตามจับตัวพระญาร่วงซึ่งแปลงกายไปเป็นต่าง ๆ เช่น กวางฅำและสุดท้ายเป็นจอมปลวก เมื่อพระญางำเมืองได้ตัวพระญาร่วงแล้วก็ให้ขังไว้ แล้วอัญเชิญพระญามังรายมาตัดสินความที่พระญาร่วงเป็นชู้กับนางอั้วเชียงแสน พระญามังรายได้ให้พระญาร่วงถูกปรับค่าสินไหมเป็นการเงิน ๙๙๐๐๐๐ เบี้ย จากนั้นพระญาทั้งสามได้กระทำสัตย์สาบานเป็นสหายกันที่ริมแม่น้ำอิง ตามตำนานกล่าวไว้ว่า พระญาร่วงได้สอนศาสตร์อาคมแก่พระญามังรายในวังน้ำอิง ต่อมาภายหลัง บริเวณที่พระญาร่วงพำนักนั้นเรียกว่า "วังกำ"
	(เรียบเรียงจาก ตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่ ฉบับเชียงใหม่ ๗๐๐ ปี, ๒๕๓๘)

หน้าแรก

เรื่องเล่า

ความเชื่อ-ประเพณี

สถานที่

ข้าวของเครื่องใช้

อาหาร

ประวัติบุคคล