พระญาโลมวิสัย/ โลมาวิไสย
gพpาโลมวิสัp / โลมาวิไสp

ประวัติของพระญาโลมวิสัยไม่เป็นที่รู้จักกันอย่างละเอียดเท่าที่ควร ตามที่สืบได้นั้นพอจะทราบได้ว่า ท่านเป็นชาวจังหวัดเชียงราย เกิดเมื่อประมาณ พ.ศ.๒๓๒๐-๒๓๓๐ ท่านได้ไปทำงานในราชสำนักนครลำปางในช่วงของเจ้าผู้ครองนครลำปางหลายท่านคือ เจ้าฅำโสม (พ.ศ.๒๓๒๕-๒๓๓๗) เจ้าดวงทิพย์ (พ.ศ.๒๓๓๗-๒๓๔๙) เจ้ามหาขนานไชยวงศ์ (พ.ศ.๒๓๔๙-๒๓๖๑) เจ้าขัติยะ (พ.ศ.๒๓๖๑) เจ้าน้อยอินท์ (พ.ศ.๒๓๖๑-๒๓๗๒) จนถึงสมัยเจ้าวรญาณรังสี (พ.ศ.๒๓๗๒-๒๓๗๘) ภรรยาของท่านคือเจ้าแม่สุคันธาซึ่งเป็นเจ้านายในราชสกุลลำปาง ด้วยความสามารถทางด้านอักษรศาสตร์ ท่านจึงได้เป็นอาลักษณ์หรือกวีประจำราชสำนักลำปาง เชื้อสายของพระญาโลม-วิสัยใช้นามสกุลว่า "ไสยวงศ์" ได้อพยพจากลำปางไปตั้งอยู่ที่บ้านท่าวังพร้าว ใกล้กับสะพานข้ามน้ำแม่ขาน อ.สันป่าตอง เชียงใหม่

นอกเหนือจากที่ท่านจะเป็นอาจารย์ของพระญาพรหมโวหารแล้ว ผลงานสำคัญของพระญาโลมวิสัย คือ

๑. โคลงหงส์ผาฅำ ประกอบด้วยโคลงสี่สุภาพ สลับกับโคลงสองและโคลงสาม จำนวน ๙๐๗ บท แต่งเมื่อ จ.ศ.๑๒๑๔ (พ.ศ.๒๓๙๕)

๒. คร่าวซอหงส์ผาฅำ แต่งด้วยคำประพันธ์ประเภทคร่าว จำนวนประมาณ ๑,๐๐๐ บทคร่าว แบ่งเป็น ๑๖ บทหรือตอน ในตอนท้ายของแต่ละบทจะมีโคลงสรุปเรื่องเป็นโคลงสี่สุภาพจำนวนประมาณ ๕ บท สลับกับโคลงสามหรือโคลงสองอีกประมาณ ๕ บท วรรณกรรมเรื่องนี้แต่งขึ้นเมื่อ พ.ศ.๒๔๖๔