| |
ปู่เจ้าลาวจก
ในตำนานสิงหนวัติและพงศาวดารเมืองเงินยางเชียงแสนกล่าวถึงเจ้าลาวจก
หรือเรียกอีกนามว่า ปู่เจ้าลาวจก ว่าเป็นหัวหน้าชาวพื้นเมืองเดิมแถบเมืองโยนกเชียงแสน
เป็นชาวมิลักขุ (ละว้าหรือลาว) ตั้งชุมชนเป็นแหล่ง ๆ ตามแนวภูเขา ในตำนานสิงหนวัติ
กล่าวว่า อยู่ในช่วงมหาศักราช ๑๗ ปี-กดไจ้ (ปีชวด)
ในบางตำนานเรียกว่า ปู่เจ้าลาวกุ้ก
และชื่อปู่เจ้าลาวจก เพราะมีจก (หรือจอบ) ขุดดินมากกว่า ๕๐๐ เล่มขึ้นไป
สำหรับแจกจ่ายให้ไพร่พลได้ทำการเกษตร ปู่เจ้าลาวจกอาศัยอยู่ยังดอยสามยอดหรือดอยสามเส้า
(คือ ดอยทาอยู่ทิศเหนือ ดอยย่าเฒ่าอยู่กลาง ดอยดินแดงหรือดอยปู่เจ้าอยู่ทิศใต้)
ดอยหมู่นี้ ต่อมาเรียกว่า "ดอยตายะสะ" หรือดอยตุง (ดอยธง) อยู่ทิศเหนือของเมืองโยนกเชียงแสน
ระหว่างแดนรอยต่อกับเมืองเชียงตุง เรียกดอยที่อยู่ทิศเหนือว่าดอยทา เพราะเป็นทางขึ้นลง
เป็นแหล่งซื้อขายแลกเปลี่ยนสินค้าของไร่ระหว่างพวกลาวจกกับพวกขอม ชาวเมืองจึงเรียกดอยลูกนั้นว่า
ดอยท่า กลายมาเป็นดอยทา ส่วนดอยลูกกลาง ที่เรียกว่า ดอยย่าเฒ่า เพราะเป็นที่อยู่ของย่าเฒ่าหรือภรรยาของปู่เจ้าลาวจก
ส่วนตัวปู่เจ้าลาวจกเองได้อยู่ยังดอยดินแดง หรือเรียกว่า ดอยปู่เจ้า
ครั้นต่อมาเป็นที่ประดิษฐานพระมหาสถูป บริเวณพระสถูปนั้นหมายเขตด้วยธง
ตะขาบใหญ่ คนทั้งหลายจึงให้ชื่อต่อมาว่า ดอยธงหรือดอยตุง บางตำนานเรียกว่าเกตุบรรพต
(ไข่มุก อุทยาวลี เรียบเรียงจากพงศาวดารโยนก ภาค ๒, ตำนานสิงหนวัติกุมาร,
ประชุมตำนานลานนาไทย.)
|
|
