ส่ง ความคิดเห็น ถึง โลกล้านนา
สนับสนุนโลกล้านนา

 
 

นายนิยม สองสีโย

ครูภูมิปัญญาไทย ด้านภาษาและวรรณกรรม

ครูนิยม สองสีโย ปัจจุบันอายุ 46 ปี เกิดเมื่อวันที่ 22 พฤศจิกายน พ.ศ. 2499 ที่บ้านเมืองจัง ตำบลเมืองจัง อำเภอเมือง จังหวัดน่าน ปัจจุบันอยู่ที่ อำเภอเมือง จังหวัดน่าน เป็นบุตรของนายจันทร์ และนางไสว สองสีโย สมรสกับนางสาวเสน่ห์ เกตุศรีเนียม มีบุตรหญิง 2 คน

ครูนิยม สองสีโย เป็นผู้ที่มีความสนใจอักษรล้านนาได้พยายามศึกษาหาสาเหตุที่ทำให้การอ่าน การเขียนภาษาล้านนาเป็นเรื่องยาก และได้ทดลองวิธีการสอนแบบใหม่มาผสมผสานทำให้สามารถเข้าใจได้ง่ายและเรียนได้รวดเร็วขึ้น จึงได้เริ่มถ่ายทอดให้คนรอบข้างและได้เปิดสอนเป็นทางการจนก่อให้เกิด “กลุ่มคนรักตัวเมืองนครน่าน” ที่มีสมาชิกเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ เป็นการสืบทอดภูมิปัญญาดั้งเดิมด้านภาษาและวรรณกรรมของท้องถิ่น

การศึกษา ชีวิต และการทำงาน

ครูนิยม เริ่มมีความสนใจและศึกษาอักษรล้านนามาตั้งแต่อยู่ชั้นประถมศึกษา ปีที่ 7 ได้ขอเป็นลูกศิษย์ของพ่อครูเคี่ยน คันธศรี ซึ่งเป็นผู้ที่มีความรู้ด้านภาษาล้านนา และสมุนไพรพื้นบ้าน หลังจากได้เรียนกับพ่อครูเคี่ยนซึ่งถือว่าเป็นครูคนแรกด้านภาษาล้านนาแล้ว ก็ได้เสาะแสวงหาความรู้เกี่ยวกับอักษรล้านนาจากอาจารย์หลายท่านทั้งที่เป็นบรรพชิต และฆราวาส โดยขอเรียนขอสืบทอดความรู้จากท่านเหล่านั้นเรื่อยมา จนสามารถอ่านออกเขียนได้ จึงเริ่มสะสมตำรับ ตำราที่ได้จากพ่อครูทั้งหลายแล้วนำมาคัดลอกใหม่ หากไม่แน่ใจก็จะถามจากผู้รู้ แล้วจัดพิมพ์เป็นรูปเล่มใหม่

ครูนิยมได้เริ่มถ่ายทอดความรู้ให้แก่คนรอบข้าง และพยายามหาวิธีการสอนแบบใหม่ เพื่อให้ผู้เรียนสามารถเข้าใจได้ง่าย และเรียนรู้ได้รวดเร็วปรากฎว่าเป็นที่สนใจจนต้องเปิดสอนอย่างเป็นทางการมาหลายรุ่น โดยเปิดทำการสอนเป็นศูนย์การเรียนรู้อักษรล้านนา (ตั๋วเมือง) ที่วัดอรัญญาวาส ตำบลในเวียง อำเภอเมือง จังหวัดน่าน ปรากฏว่ามีผู้สนใจศึกษาทั้งพระภิกษุ สามเณร ข้าราชการ ประชาชน และที่น่ายินดีก็คือมีเยาวชนจำนวนไม่น้อยที่สนใจศึกษาอักษรล้านนาด้วย

ก่อนเปิดทำการสอนจะมีการประชาสัมพันธ์ให้บุคคลภายในชุมชนได้รับทราบข่าวสารโดยทางเสียงตามสายของเทศบาลเมืองน่าน ให้ผู้ที่สนใจไปยื่นใบสมัครเรียน ณ ศูนย์การเรียนรู้อักษรล้านนา วัดอรัญญาวาส จังหวัดน่าน แล้วจึงเปิดทำการสอนเป็นรุ่น ๆ

นอกจากเปิดสอนแล้วครูนิยมได้เรียบเรียงเรื่องราวต่าง ๆ ที่ได้จากคัมภีร์ใบลานและพับสาซึ่งมีเนื้อหาสาระที่เป็นประโยชน์จัดทำเป็นรูปเล่มเผยแพร่เป็นจำนวนมาก โดยอาศัยงบประมาณจากมูลนิธิพระครูพุทธมนต์โชติคุณ และทุนทรัพย์ส่วนตัว รวมทั้งจัดทำจุลสารของกลุ่มคนฮักตั๋วเมืองนครน่าน ซึ่งมีเนื้อหาสาระเรื่องราวต่าง ๆ ที่เป็นของล้านนาและเขียนด้วยอักษรล้านนา แจกฟรีให้แก่สมาชิกเป็นรายเดือน เพื่อกระตุ้นให้คนสนใจเรียนรู้อักษรล้านนาเพิ่มขึ้น

ปัจจุบันครูนิยม รับราชการเป็นครูตำแหน่งอาจารย์ 2 ระดับ 7 โรงเรียนราชานุบาล กลุ่มดู่ใต้ สำนักงานการประถมศึกษา อำเภอเมือง สังกัดสำนักงานการประถมศึกษา จังหวัดน่าน

เกียรติคุณที่ได้รับ

  • พ.ศ. 2533 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ จตุรถาภรณ์มงกุฎไทย
  • พ.ศ. 2535 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ ตริตาภรณ์มงกุฎไทย
  • พ.ศ. 2543 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ ทวีติยาภรณ์มงกุฎไทย
  • พ.ศ. 2545 ครูภูมิปัญญาไทย รุ่นที่ 2 ด้านภาษาและวรรณกรรม จากสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ สำนักนายกรัฐมนตรี

(ที่มา: ครูภูมิปัญญาไทย รุ่นที่ ๒ ภาคเหนือ. (๒๕๔๕). สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ. กรุงเทพฯ : สกศ.)