|
|
|
|
|
|
|||
|
|
 |
 |
|
|
นางมารศรี วนาโชติ ครูภูมิปัญญาไทย ด้านอุตสาหกรรมและหัตถกรรม (การทอผ้า) ครูมารศรี วนาโชติ ปัจจุบันอายุ 58 ปี เกิดเมื่อวันที่ 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2487 ที่อำเภอแม่สะเรียง จังหวัดแม่ฮ่องสอน เป็นบุตรของนายดวยพรและนางบัวลอย วนาโชติ สมรสกับ นายยงยุทธ พวงทอง มีบุตรชาย 3 คน ปัจจุบันครูมารศรี เป็นกรรมการบริหารศูนย์ศิลปาชีพ จังหวัดแม่ฮ่องสอน (สาขาแม่สะเรียง) เป็นผู้ที่นำลวดลายผ้าดั้งเดิมของกะเหรี่ยงมาผสมผสานทอเป็นรูปแบบใหม่ตามความต้องการของตลาด และนำผ้าทอมาประดิษฐ์เป็นผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ เช่น กระเป๋า เสื้อคลุม เสื้อกั๊ก ที่ใส่จดหมาย กล่องใส่กระดาษทิชชู นอกจากนี้ยังเป็นผู้ริเริ่มจัดตั้งศูนย์ศิลปาชีพของจังหวัดขึ้น ซึ่งทำให้กลุ่มสตรีในหมู่บ้านมีรายได้ตลอดปี และยึดการทอผ้าเป็นอาชีพช่วยเหลือครอบครัว การศึกษา ชีวิต และการทำงาน ครูมารศรี วนาโชติ เป็นชาวเผ่าปกาเกอะญอ ซึ่งผู้หญิงทุกคนต้องรู้จักเรียนรู้การทอผ้าไว้ใช้เอง เมื่อเรียนจบชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 แล้ว เนื่องจากมีฐานะที่ยากจน จึงไม่ได้เรียนต่ออีก ด้วยความสนใจเรื่องการทอผ้าจึงได้เรียนรู้เรื่องการทอผ้าอย่างจริงจังจากมารดาซึ่งเป็นผู้ที่มีฝีมือดีในการทอผ้า จากการที่ได้คลุกคลีและฝึกปฏิบัติมาตั้งแต่เด็กจึงได้สะสมความรู้และประสบการณ์ในเรื่องการทอผ้าเป็นอย่างดี นอกจากประสบการณ์ที่สั่งสมมาตั้งแต่เด็กแล้ว ครูมารศรียังได้เข้าอบรมเพื่อหาความรู้เพิ่มเติมจากหน่วยงานต่าง ๆ เช่น โครงการพัฒนาชาวเขายูนิเซฟ ศูนย์บริการการศึกษานอกโรงเรียนอำเภอแม่สะเรียง เกี่ยวกับความรู้ในเรื่องการย้อมสีธรรมชาติ การออกแบบลวดลายผ้า การให้สี การวางขนาดผ้า เทคนิคการทอ และการจัดหาตลาด นอกจากนี้ครูมารศรียังได้ศึกษา ค้นคว้า การนำเปลือกไม้ใบไม้ มาย้อมสีด้ายและวิธีป้องกันไม่ให้สีย้อมตกได้สำเร็จ ครูมารศรีทอผ้าใช้เอง และยังนำไปขายตามสถานที่ราชการต่าง ๆ และต่อมาได้เปิดร้านของตัวเอง และรวบรวมผ้าทอภายในหมู่บ้านกะเหรี่ยงในอำเภอแม่สะเรียงมาจัดจำหน่ายให้ ต่อมาครูมารศรีได้รู้จักกับอาสาสมัครแบ๊บติสท์ซึ่งได้ให้การสนับสนุนงบประมาณ ได้รวบรวมกลุ่มสตรีทอผ้าขึ้น และเป็นผู้จัดตั้งศูนย์ศิลปาชีพ จังหวัดแม่ฮ่องสอน (สาขาแม่สะเรียง) ขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2539 ภายในบริเวณบ้านของตัวเอง แต่ปัจจุบันศูนย์ศิลปาชีพได้งบประมาณและย้ายไปจัดสร้างขึ้นในที่แห่งใหม่ ครูมารศรีได้รับคัดเลือกให้เป็นกรรมการบริหารและได้นำผลงานผ้าทอไปจำหน่ายทำให้กลุ่มสตรีในหมู่บ้านมีรายได้ตลอดปีและยึดอาชีพทอผ้าขายเป็นอาชีพช่วยเหลือครอบครัว
องค์ความรู้ จากการที่พยายามรวบรวมและอนุรักษ์ลวดลายผ้ากะเหรี่ยงไม่ให้สูญหาย ครูมารศรี ได้คิดค้น ประยุกต์ ทดลอง จนได้องค์ความรู้ดังนี้
เกียรติคุณที่ได้รับ
(ที่มา: ครูภูมิปัญญาไทย รุ่นที่ ๒ ภาคเหนือ. (๒๕๔๕). สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ. กรุงเทพฯ : สกศ.) |
||
 |
 |