|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
นายบุญชู จันทรบุตร ครูภูมิปัญญาไทย ด้านแพทย์แผนไทย ครูบุญชู จันทรบุตร ปัจจุบันอายุ 65 ปี เกิดเมื่อวันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2480 ตำบลหางดง จังหวัดเชียงใหม่ ปัจจุบันอยู่ที่ อำเภอหางดง จังหวัดเชียงใหม่ เป็นบุตรนายหม่อง และนางสา จันทรบุตร สมรสกับนางจันทร์แก้ว จันทรบุตร มีบุตรด้วยกัน 3 คน เป็นบุตรชาย 1 คน และบุตรหญิง 2 คน ครูบุญชู จันทรบุตร ได้รวบรวมตำรับยาโบราณภาษาล้านนา แล้วค้นคว้าเพิ่มเติมและคิดค้นพัฒนาสูตรยาสมุนไพรเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะจำพวกยาลมต่าง ๆ มีชื่อเสียงเป็นที่รู้จักมานานทางภาคเหนือ ได้ออกแบบบรรจุภัณฑ์ใหม่ให้ง่ายต่อการซื้อและการใช้ นอกจากนี้ยังได้ประยุกต์ความเชื่อทางด้านประเพณีพิธีกรรมต่างๆ มาใช้ในการรักษาผู้ป่วย โดยเฉพาะเป็นการช่วยทางด้านจิตใจซึ่งได้ผลเป็นอย่างดี การศึกษา ชีวิต และการทำงาน ครูบุญชู เกิดท่ามกลางสภาพครอบครัวที่ยากจน บิดาเสียชีวิตตั้งแต่ครูบุญชู อายุได้ 4 ขวบ แต่ยังโชคดีที่สมภารเจ้าอาวาสวัดเอรัณฑะวัณ (วัดแพะขวาง) มาขอไปเลี้ยงดูให้เป็นเด็กวัด และได้เรียนหนังสือจนจบชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 ที่โรงเรียนแม่ขนิล อำเภอหางดง ครูบุญชูได้บวชเป็นอยู่นานถึง 8 พรรษา จึงได้อุปสมบทเป็นพระและสอบได้นักธรรมเอก ในช่วงเวลาที่อยู่ที่วัด ครูบุญชูได้เริ่มเรียนภาษาล้านนา (ตั๋วเมือง) จากเจ้าอธิการปั๋น ปัญญาวโร จนมีความเชี่ยวชาญ หลังจากนั้นครูบุญชู ก็ได้พากเพียรเรียนทุกอย่างจากตำราที่มีอยู่ในวัด ทั้งคัมภีร์โบราณว่าด้วยธรรมชาดก และวรรณกรรมต่าง ๆ โดยเฉพาะตำรายาโบราณ และตำรายาล้านนา เช่น วิธีทำยาแผนโบราณ การดูแลสุขภาพแบบองค์รวม การใช้สมุนไพรรักษาโรคการใช้ถาคาอาคมฯ เช่น การเปิด การทำน้ำมนต์ การทำพิธีกรรมต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการดูแบสุขภาพ ซึ่งครูบุญชูให้ความสนใจเป็นพิเศษและได้ศึกษาค้นคว้าท่องจำจนขึ้นใจหลักการที่ครูบุญชูยึดถือและระลึกอยู่เสมอคือ เกิดเป็นคนถึงจะจนก็ต้องรู้ อย่าอดสูมัวแต่เพ้อละเมอฝัน คิดต้องทำ ทำต้องคิด นิจนิรันดร์ อย่ากลัวมันเรื่องความจนต้องทนเอา เมื่อบวชพระได้ 7 พรรษา ต้องลาสิกขาเมื่อปี พ.ศ. 2506 เพื่อมาดูแลมารดาซึ่งอายุมากแล้ว ครูบุญชูได้พบว่าชีวิตชาวชนบทลำบากยากจน เวลาเจ็บป่วยก็ขาดการดูแลรักษา เพราะหมอยังมีน้อยในสมัยนั้น จึงมีแนวคิดว่าควรใช้สมุนไพรมาบำบัดการเจ็บป่วย จึงเริ่มต้มยาทำเป็นยาน้ำแจกญาติพี่น้อง ตลอดจนเพื่อนบ้านใกล้เคียงและขายเพื่อเป็นรายได้เลี้ยงครอบครัว ในปีพ.ศ. 2514 กำนันและผู้ใหญ่บ้านได้เลือกครูบุญชูให้ดำรงตำแหน่งแพทย์ประจำตำบลหางดง ดูแลชาวบ้านจำนวน 15 หมู่บ้าน ในด้านการเจ็บป่วย โดยไปประชุมประจำเดือนร่วมกับกำนันผู้ใหญ่บ้าน ทุกหมู่บ้านในอำเภอหางดง เพื่อนำยาสมุนไพรไปแจกจ่ายให้คนป่วยโดยไม่เรียกร้องค่าตอบแทน รวมทั้งนำยาไปแจกในงานเทศกาล ประเพณีงานบวชพระ และงานศพต่าง ๆ ในแต่ละวันก็จะมีชาวบ้านมาตามให้ไปรักษาคนป่วยที่บ้านซึ่งส่วนใหญ่มีฐานะยากจน ซึ่งครูบุญชูก็ให้ความช่วยเหลือด้วยความเต็มใจ ครูบุญชูได้จัดตั้งสถานพยาบาลแพทย์แผนโบราณล้านนาขนาดรับผู้ป่วยไว้ค้างคืนได้ไม่เกิน 4 เตียง เมื่อปี พ.ศ. 2536 และได้ริเริ่มก่อตั้งสมาคมหมอพื้นบ้านล้านนาหางดงขึ้นด้วย องค์ความรู้และการถ่ายทอดความรู้ ครูบุญชูได้รวบรวมองค์ความรู้ด้านต่าง ๆ อย่างเป็นระบบ และจัดกระบวนการเรียนรู้ในแต่ละเรื่องดังนี้
เกียรติคุณที่ได้รับ
(ที่มา: ครูภูมิปัญญาไทย รุ่นที่ ๒ ภาคเหนือ. (๒๕๔๕). สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ. กรุงเทพฯ : สกศ.) |
||