|
|
|
|
|
|
|||
|
|
 |
 |
|
|
นายอนุรส เพชรนิล ครูภูมิปัญญาไทย ด้านภาษาและวรรณกรรม ครูอนุรส เพชรนิล ปัจจุบันอายุ 63 ปี เกิดเมื่อวันที่ 11 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2482 ที่อำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงราย ปัจจุบันอยู่ที่จังหวัดลำปาง เป็นบุตรนายต๋า และนางคำ เพชรนิล สมรสกับ นางสาวรุ่งนภา กลั่นการบุญ มีบุตรด้วยกัน 3 คน เป็นชาย 1 คน หญิง 2 คน ครูอนุรส เป็นผู้ที่ได้รับการยกย่องว่าเป็นผู้มีผลงานดีเด่นด้านวัฒนธรรม โดยเฉพาะการอนุรักษ์ภาษาและวรรณกรรมล้านนา ท่านได้แต่งตำราการสอนภาษาล้านนาเผยแพร่โดยไม่คิดค่าตอบแทน ทำงานเพื่อมวลชนโดยเน้นเรื่องการอนุรักษ์วัฒนธรรมประเพณีโบราณ มาโดยตลอด จนเป็นที่ยอมรับอย่างกว้างขวาง การศึกษา ชีวิต และการทำงาน ในสมัยเด็ก ครูอนุรสค่อนข้างลำบาก เนื่องจากมารดาเสียชีวิตตั้งแต่อายุเพียง 1 ขวบเศษ และบิดามีภรรยาใหม่ ประกอบกับไร้ญาติพี่น้อง จึงต้องช่วยทำงานบ้านให้กับครอบครัวที่ให้ที่พักอาศัย โชคดีที่ต่อมาแพทย์ประจำตำบลนำไปเลี้ยง และให้ช่วยทำงานบ้าน เลี้ยงฝูงวัว ควาย ม้า และช่วยทำนา ที่บ้านของนายแพทย์ท่านนี้มีหนังสือมาก ทั้งที่เกี่ยวกับการแพทย์และประเพณีต่าง ๆ จึงเป็นโอกาสดีที่ได้อ่านหนังสือทุกเล่มที่มีอยู่ ทำให้เป็นคนอ่านหนังสือแตกฉาน ผู้ใหญ่มักจะให้อ่านค่าวให้ฟังในเวลาว่าง ค่าวที่อ่านบ่อยๆ เช่น ค่าวหงส์หิน ค่าวแสงเมืองหลงถ้ำ ค่าวจ๋ำป๋าสี่ต้น และค่าวจั๋นตาคา ปู๋จี่ เป็นต้น ชีวิตวัยเด็กที่ลำบากยากจน หล่อหลอมให้ครูอนุรส เป็นผู้ที่มีความเพียรพยายามและต่อสู้ฝ่าฟันอุปสรรคโดยไม่ย่อท้อ ครูอนุรสได้เริ่มเป็นเด็กวัดและบรรพชาเป็นสามเณรเมื่อเรียนในระดับมัธยมศึกษา ขณะที่บวชอยู่ได้เล่าเรียนทั้งคดีโลก คดีธรรม และอักขระพื้นเมืองภาษาล้านนาตลอดจนฝึกเทศน์จนเชี่ยวชาญได้รับนิมนต์ให้ไปแสดงปาฐกถาธรรมและเทศน์กัณฑ์ต่าง ๆ ในหลายอำเภอ กัณฑ์ที่ได้รับความนิยมมากที่สุดคือ กัณฑ์มัทรี นอกจากนี้ยังสามารถสอบได้นักธรรมตรี โท เอก และเปรียญธรรมด้วย ชีวิตเมื่อเป็นภิกษุได้ดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาสวัดแห่งหนึ่งในจังหวัดเชียงใหม่ และเป็นครูสอนพระปริยัติธรรม บาลี ทำให้แตกฉานทั้งในด้านภาษาบาลีและภาษาไทยมากยิ่งขึ้น หลังจากที่สอบวุฒิครูได้ จึงได้ลาสิกขาเพื่อประกอบอาชีพเป็นครู และย้ายโรงเรียนที่สอนทั้งที่เป็นโรงเรียนของเอกชนและของรัฐหลายแห่ง โดยเคยเป็นครูสอนในโรงเรียนที่จังหวัดลำปาง กรุงเทพมหานคร และอ่างทอง โรงเรียนแห่งสุดท้ายที่ครูอนุรสสอน คือ โรงเรียนวังพร้าววิทยา อำเภอเกาะคา โดยดำรงตำแหน่งผู้ช่วยผู้อำนวยการโรงเรียนจนเกษียณอายุราชการ รวมชีวิตเป็นครูนานถึง 41 ปี นอกจากนี้ ครูอนุรสยังทำงานที่เป็นประโยชนต่อสังคมเสมอมา อาทิ จัดรายการวิทยุที่สถานีวิทยุจังหวัดลำปาง และรับเชิญเป็นวิทยากรบรรยายด้านวัฒนธรรมภาษาและวรรณกรรมล้านนา เขียนบทความลงวารสารและเป็นกรรมการสภาวัฒนธรรมจังหวัดลำปางอีกหลายสมัย ครูอนุรสได้นำความรู้ประสบการณ์สมัยเป็นพระไปช่วยพัฒนากการศึกษาด้านภาษาท้องถิ่นทั้งในเรื่องของการแต่งความ การเขียน ค่าวฮ่ำ คำซอ กาพย์ โคลง กลอน รวมทั้งแต่งตำราการสอนภาษาล้านนาเผยแพร่โดยไม่คิดค่าตอบแทน ได้ทำงานเพื่อมวลชนโดยเน้นเรื่องการอนุรักษ์วัฒนธรรม ประเพณีโบราณมาโดยตลอดจนเป็นที่ยอมรับและได้รับการคัดเลือกให้เป็นประธานสภาวัฒนธรรมอำเภอ เนื้อหาการถ่ายทอดความรู้ เนื้อหาการถ่ายทอดความรู้จะเน้นเรื่องการใช้ภาษาและการเขียนฉันทลักษณะ ประกอบด้วย
เกียรติคุณที่ได้รับ
จากสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ สำนักนายกรัฐมนตรี (ที่มา: ครูภูมิปัญญาไทย รุ่นที่ ๒ ภาคเหนือ. (๒๕๔๕). สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ. กรุงเทพฯ : สกศ.)
|
||
 |
 |