| |
การผสมอักษร
1. การผสมพยัญชนะต้นกับสระ
ในการผสมอักษรอย่างแรกเริ่มคือ
การผสมระห่างพยัญชะต้นและสระ ในแง่ภาษาล้านนาแล้วอักษรที่ใช้เป็นพยัญชนะต้นได้แก่พยัญชนะในหมู่พยัญชนะวรรค
รวมทั้ง พยัญชนะพิเศษ ที่เพิ่มจากพยัญชนะวรรค 
โดยวิธีการผสมอักษรที่คล้ายกันกับในภาษาไทยมาตรฐาน
2. การผสมพยัญชนะต้น
สระ และตัวสะกด
ตัวสะกดนี้ ล้านนาเรียกว่า
"มิตไสร" เช่นเรียก "ก" ที่เป็นตัวสะกดว่า "กอ มิตไสร" , "ด" สะกด
เรียก "ดอ มิตไสร" , "ม" สะกดเรียก "มอ มิตไสร" เป็นต้น
พยัญชนะที่ใช้เป็นตัวสะกดหรือเป็นหน่วยเสียงท้ายคำนั้น
เป็นไปอย่งเดียวกับภาษาไทยมาตรฐาน ดังตัวอย่างดังนี้
3. ตำแหน่งของสระ
พยัญชนะต้น และตัวสะกด
จากการขานศัพท์ที่ระบุถึงการเขียนอักษรล้านนานั้น
เห็นว่าสระเป็น "แม่" หรือที่บรรจุของพยัญชนะ กล่าวคือ สระต่าง ๆ จะมีตำแหน่งตายตัวอยู่แล้ว
ในการผันอักษรหรือการ "แจกแม่อักขระ" นั้นจะเป็นเพียงการบรรจุพยัญชนะต้นลงไปในตำแหน่งที่กำหนดเท่านั้น
ก็ถือว่าเป็นการฝันอักษรหรือสร้างศัพท์ได้ครบถ้วนตามวิธีการแล้ว ส่วนตัวสะกดนั้น
โดยทั่วไปแล้วจะอยู่ด้านล่างของพยัญชนะต้น และนิยมใช้อักษรตัวเชิงเป็นตัวสะกด
ยกเว้นว่า มีรูปสระอยู่ด้านล่างของพยัญชนะต้นอยู่แล้ว ตัวสะกดนั้นจะปรากฎอยู่ด้านหลังของพยัญชนะต้น
และปรากฎในรูปอักษรปกติ
แต่หากจะดูตามวิธีการเขียนปัจจุบันแล้วจะเห็นว่าในการเขียนศัพท์ด้วยอักษรล้านนานั้น
ตำแหน่งของสระจะปรากฎอยู่ในด้านต่าง ๆ ของพยัญชนะต้น คือ ปรากฎอยู่ด้านหน้า
ด้านหลัง ด้านบน ด้านล่าง แต่ก็มีสระบางสระที่ประกอบกระหนาบพยัญชนะต้นอยู่
ตำแหน่งที่รูปสระปรากฎอยู่นี้จะมีส่วนสัมพันธ์กับตำแหน่งของตัวสะกดอีกด้วย
|
|
