..สิบสองพันนา ถือว่าในทางการเมืองนั้น ตนอยู่ในฐานะที่เหนือกว่ารัฐไท อย่างเชียงตุง หรือรัฐไทอื่นๆ เพราะมีการปกครอง โดยเจ้าแผ่นดิน ในขณะที่รัฐไทเหล่านี้ ปกครอง ดดย เจ้าฟ้า เท่านั้น ในสิบสองพันนา เจ้าแผ่นดินเป็นประมุข มีอำนาจสูงสุดในทางทฤษฏี เป็นเจ้าของทรัพยากรทั้งหมด ดังคำที่กล่าวว่า น้ำเจ้า ดินเจ้า ซึ่งมีผลต่อการปกครองของสิบสองพันนามาเป็นร้อยๆปี ความเคารพยกย่องที่ชาวลื้อมีต่อพระเจ้าแผ่นดินนั้นจะเห็นได้จากคำเรียกขานว่า..สมเด็จพระเปนเจ้าแผ่นดินองค์เป็นเจ้าอยู่ยอดขม่อม พระมเหสีเรียกว่า สาหม่อมนางราจะเตวี หรือ สาธุหม่อมนางราชเทวี โอรสเรียกว่า เจ้าหม่อม ธิดา เรียกว่า หม่อมนาง เชื้อสายกษัตริย์กับนางเทวีที่เป็นสามัญชน ชายเรียกว่า เจ้า หญิงเรียกว่านาง สถานที่อยู่ของพระเจ้าแผ่นดิน เชื้อพระวงศ์ และ ข้าราชบริพารนั้นจะแยกออกจากบริเวณที่อยู่ของสามัญชน หอหลวง หรือ ราชสำนักอยู่ที่เวียงผาคราง ทางใต้เมืองเชียงรุ่ง เรียกว่า เชียงใต้ ประกอบด้วยกลุ่มหมู่บ้านที่เป็นชุมชนเชื้อพระวงศ์และท้าวขุน ชาวบ้านจะไม่อาศัยบริเวณนี้ แต่จะมา...อยู่เหื้อ..เป็นครั้งคราวไปตามหน้าที่ของตน
ความเป็นอยู่กษัตริย์กับเชื้อพระวงศ์นั้นย่อมแตกต่างจากคนธรรมดา ในหอคำ มีกลุ่มข้าราชบริพารที่ไม่มีหน้าที่การบริหาร คือ ..คนในวังปราสาท..อยู่ภายใต้การบังคับของเจ้าหลวงปราสาท เป็นพวกที่ทำการในหอหลวง ส่นมากไม่มีข้าวบาทนา อาศัยกินกับเจ้านายแบบที่ว่า เจ่านายมีกิน เราก็มีกิน หรือ เจ้า แผ่นดินมอบหมายให้ชาวบ้านออกข้าวให้ คนเหล่านี้ประกอบด้วย.....
( อ่านต่อภาคสองเน้อครับ พี่น้อง )